Direct naar hoofdinhoud
Biodiversiteit

Hoe trek je vlinders naar je tuin?

Vlinders trek je aan door het hele seizoen bloeiende nectarplanten te combineren met waardplanten waarop rupsen kunnen opgroeien, door nooit te spuiten en door je tuin in het najaar niet strak op te ruimen. Dit werkt in een gewone achtertuin, voortuin of op een zonnig balkon met een paar grote potten.

MV
Marijn de Vries
Hoofdredacteur tuinontwerp
4 min lezen
Nederlandse achtertuin in zomer met bloeiende lavendel, zonnehoed en vlinderstruik, twee vlinders op de bloemen, brandnetels

Zie je weinig vlinders, dan mist je tuin meestal een van drie dingen: nectar gedurende het hele seizoen, planten waar rupsen op kunnen leven, of rust in de vorm van geen gif en geen te strak onderhoud. Hoeveel vlinders je uiteindelijk ziet, hangt af van je regio, hoeveel groen er in de buurt is en of er al vlinderpopulaties in de omgeving zitten. Met de juiste inrichting vergroot je de kans daarop aanzienlijk.

Kies nectarplanten voor het hele seizoen

  • Lente, april en mei: vergeet-mij-nietje, judaspenning, look-zonder-look en de bloesem van fruitbomen zoals appel en sleedoorn trekken de eerste vlinders na de winter.
  • Zomer, juni tot en met augustus: vlinderstruik (Buddleja), lavendel, kattenkruid, marjolein, duizendblad en zonnehoed leveren de meeste nectar en dus de meeste vlinders.
  • Nazomer en herfst, september tot de eerste nachtvorst: herfstaster, sedum (vetkruid) en guldenroede houden het aanbod op peil zodra andere planten zijn uitgebloeid.
Lees ook
Vlinderstruik snoeien: hoe hou je hem compact en stimuleer je bloei?
Heb je al een vlinderstruik? Lees hoe je hem compact houdt en de bloei stimuleert.

Zorg voor waardplanten: eten voor de rupsen

Nectarplanten voeden de volwassen vlinder, maar de meeste vlindersoorten leggen hun eitjes op specifieke waardplanten waar de rupsen zich mee voeden. Dagpauwoog, atalanta en kleine vos leggen doorgaans op brandnetel, distelsoorten trekken onder meer de distelvlinder aan en koolwitjes leggen op kool en rucola. Zonder deze planten in of vlakbij je tuin blijft het bij bezoekende vlinders die weer verdwijnen. Brandnetel prikkelt de huid, dus geef jonge kinderen en huisdieren er ruimte omheen door de plant in een afgeschermd hoekje te zetten, bijvoorbeeld achter een border of tussen andere hoge beplanting.

Gebruik geen bestrijdingsmiddelen

Insecticiden maken geen onderscheid tussen plaaginsecten en vlinderrupsen: ze doden beide. Ook middelen die als natuurlijk of biologisch worden verkocht, kunnen rupsen en andere insecten schaden. Onkruidverdelgers vernietigen bovendien vaak de waardplanten zelf, zoals brandnetel en distel, waardoor vlinders nergens meer kunnen leggen. Wil je onkruid toch aanpakken, doe dat handmatig of mechanisch in plaats van chemisch.

  1. 1

    Zoek een zonnige, windluwe plek

    Vlinders warmen op in de zon en rusten uit de wind. Plant nectarplanten tegen een muur, schutting of lage heg zodat ze beschutting bieden zonder de zon weg te nemen.

  2. 2

    Zet een ondiepe waterbak neer

    Vul een schaal of schotel met water en leg er steentjes in tot net boven het wateroppervlak. Vlinders kunnen dan drinken zonder te verdrinken. Ververs het water wekelijks.

  3. 3

    Combineer nectarplanten met waardplanten

    Plant bloeiende nectarplanten in de zon en reserveer een hoekje voor waardplanten zoals brandnetel of distel, het liefst dicht bij elkaar zodat vlinders niet ver hoeven te vliegen tussen voedsel en eiafzet. Op een balkon werkt dit maar ten dele: nectarplanten zoals lavendel of marjolein groeien goed in een ruime, diepe pot, maar waardplanten als brandnetel en distel hebben meer wortelruimte en een wilder groeipatroon nodig dan de meeste balkonpotten bieden, waardoor rupsen zich er zelden blijvend vestigen. Wil je toch waardplanten op je balkon, kies dan voor een grote plantenbak in plaats van een standaard pot.

  4. 4

    Laat blad, stengels en takken staan tot april

    Knip uitgebloeide planten in het najaar niet direct af. Rupsen, poppen en volwassen vlinders overwinteren in holle stengels en onder bladafval. Wacht met opruimen tot april, na de laatste nachtvorst.

Welke specifieke planten trekken vlinders aan in welke seizoenen?
De seizoenslijst hierboven geeft de belangrijkste opties voor het Nederlandse klimaat. Welke vlindersoort op welke plant afkomt, verschilt per soort en per regio. De Vlinderstichting houdt overzichten bij van voorkeursplanten per vlindersoort, handig als je gericht op een bepaalde soort wilt inzetten.
Hoe lang duurt het voordat je vlinders in je tuin ziet?
Nectarplanten trekken vaak al binnen enkele weken na de eerste bloei vlinders aan, mits er vlinders in de omgeving zijn. Dat zijn meestal vlinders die even komen drinken en weer verder vliegen, niet dat ze zich vestigen. Je herkent een vestigende populatie aan eitjes op de onderkant van bladeren van waardplanten zoals brandnetel of distel, aan rupsen die zichtbaar aan die bladeren vreten en later aan poppen die zich vastzetten aan holle stengels of onder bladafval richting het najaar. Controleer daarop door in het groeiseizoen af en toe de waardplanten in je tuin te bekijken. Een stabielere populatie die ook eitjes legt en overwintert opbouwen, kost meestal een paar seizoenen, zeker in een tuin die pas net is ingericht.

Meer doen voor bestuivers?

Vlinders profiteren vaak van dezelfde bloeiende tuin als bijen en andere bestuivers.

Lees hoe je bijen naar je tuin trekt
MV
Geschreven door
Marijn de Vries

Marijn ontwerpt al vijftien jaar tuinen door heel Nederland. Ze schrijft over aanleg, planning en de keuzes die je tuin voor jaren beter maken.

Gerelateerde artikelen

Tuinwiki groeit elke week

Onze redactie werkt doorlopend aan praktische antwoorden over planten, onderhoud, bodem en buitenleven. Nieuwe artikelen verschijnen zodra ze klaar zijn.

Bekijk alle onderwerpen