Hoe maak je een beplantingsplan voor je tuin?

Een beplantingsplan voorkomt dat je in het tuincentrum spontaan planten koopt die thuis niet samengaan of niet passen op de plek waar je ze wilt zetten. Veel mensen kiezen in de winkel voor wat op dat moment mooi bloeit, zonder te checken of de uiteindelijke grootte, de bodem en het licht in hun tuin bij die plant passen, waardoor planten na een paar jaar overwoekeren of juist doodgaan op de verkeerde plek. Met een goed plan weet je precies welke planten je nodig hebt, in welke aantallen en waar ze komen te staan, voordat je geld uitgeeft. Je hebt er geen ontwerpsoftware voor nodig: een schets op papier, een rolmaat en een middag aan de keukentafel zijn genoeg om te beginnen. Het uitwerken van een volledig plan, inclusief het bepalen van zon, bodem en een plantenlijst, kost meestal een paar avonden verspreid over een week of twee.

Hoe meet je je tuin?

1. 1

   Meet en teken je tuin op schaal

   Neem een rolmaat en meet de buitenmaten van je tuin, de plek van deuren, ramen, paden, terras, schuur en bestaande bomen of struiken. Noteer ook hoogteverschillen en de richting van je tuin ten opzichte van het noorden, want dat bepaalt waar de zon staat. Zet alles over op ruitjespapier op een vaste schaal, bijvoorbeeld 1 op 50, zodat 1 vakje op papier steeds dezelfde afstand in de tuin voorstelt. Op deze schets werk je de rest van je plan verder uit.

2. 2

   Bepaal per vak hoeveel zon en welke bodem je hebt

   Loop je tuin een paar keer op verschillende momenten van de dag langs en noteer per vak op je schets hoeveel uur direct zonlicht het krijgt. Kijk ook naar de grond: is die plakkerig en langzaam met water, of juist snel droog en los. Deze twee gegevens bepalen straks welke planten waar kunnen groeien.

Bestaande planten en elementen in je beplantingsplan

Een bestaande boom, haag of border hoeft niet automatisch weg. Kijk eerst of de plant gezond is en of hij past bij de richting die je op wilt: een grote boom die schaduw en beschutting geeft, blijft vaak waardevol, ook als je de rest van de tuin anders inricht. Zieke, te grote of weinig passende planten kun je vervangen. Verwerk vaste elementen zoals terras, schuur, paden of een schutting eerst als blijvend gegeven op je schets, en ontwerp de nieuwe beplanting daaromheen. Zo bouw je voort op wat er al staat in plaats van dat je bij nul begint.

Plant bomen en struiken het liefst in het najaar, tussen oktober en december, zodat wortels zich kunnen vestigen voordat de zomerdroogte begint; vaste planten kun je in het najaar of het vroege voorjaar de grond in zetten. Werk je plan uit in volgorde: eerst bomen en struiken, dan vaste planten en bodembedekkers ertussen. Geef nieuwe aanplant het eerste jaar extra water bij droogte, want de wortels moeten nog aan de omgeving wennen, en houd de grond rond jonge planten vrij van onkruid. Bekijk na een groeiseizoen hoe je plan uitpakt en pas waar nodig de plantafstand, de combinaties of de plek van een plant aan.