Hoe help je tuinvogels door vogelvoeding in herfst en winter?

Begin met het bijvoeren van tuinvogels vanaf oktober, met de nadruk op december tot en met februari, wanneer natuurlijk voedsel als zaden, insecten en bessen schaars is. Vogels hebben dan vooral energierijke zaden, noten en vet nodig, niet brood of graan. De richtlijn van 25 tot 50 gram voer per vogelsoort per dag geldt voor het totaal van alle vogels van die soort samen die je voerplek bezoeken, niet voor een enkele vogel. Bezoeken bijvoorbeeld drie mezen tegelijk je voerbak, dan valt hun gezamenlijke portie ergens in die bandbreedte, richting de ondergrens bij weinig bezoek en richting de bovengrens bij veel bezoek of grotere soorten.

Wanneer begin je en wanneer stop je met voeren

Vanaf oktober koelt het weer af en wordt natuurlijk voedsel geleidelijk schaarser. In de periode december tot en met februari is dat effect het sterkst: vorst en sneeuw maken de bodem hard, waardoor vogels moeilijker bij insecten en zaden in de grond komen. Volgens Vogelbescherming Nederland is bijvoeren in deze maanden het meest waardevol. Stop met voeren vanaf eind maart of begin april, wanneer het aanbod van insecten en jonge scheuten weer toeneemt. Doorgaan in lente en zomer is meestal niet nodig en kan zelfs nadelig zijn: broedende vogels geven hun jongen bij voorkeur eiwitrijk voedsel als insecten, en te veel zaden bij het nest verhoogt het risico op verstikking bij kuikens.

In het oosten en noorden van Nederland duurt winterse vorst en sneeuw vaak langer aan dan in het mildere kustklimaat, waardoor natuurlijk voedsel daar eerder en langer schaars is. Volg in die gevallen het weerbericht: bij aanhoudende vorst of sneeuw begin je eerder met bijvoeren en vul je de voerbak vaker bij, terwijl je in een milde winter langs de kust de hoeveelheid en frequentie kunt verlagen.

Wat vogels echt nodig hebben

• Zonnebloempitten en nigerzaad: hoogenergetisch en geschikt voor de meeste tuinvogels, van mezen tot vinken
• Ongezouten pinda's en noten: belangrijke vetbron, vooral in koude periodes
• Vetbollen en ongezouten pindakaas: leveren snel beschikbare energie bij vorst
• Brood, koekjes en gezouten snacks: weinig voedingswaarde, kunnen zwellen in de maag en het zout belast de nierfunctie van vogels
• Rauwe granen zoals ongekookte rijst: moeilijk verteerbaar en nauwelijks energierijk

1. 1

   Bepaal de hoeveelheid

   Reken op 25 tot 50 gram voer per dag voor alle vogels van één soort samen die je voerplek bezoeken, niet per individuele vogel. Bezoeken bijvoorbeeld drie mezen tegelijk je voerbak, dan valt hun totale portie binnen die bandbreedte. Bij grotere soorten zoals merels en kauwtjes, die per bezoek meer eten, kom je eerder aan de bovengrens.

2. 2

   Verdeel over de dag

   Vul de voerbak vroeg in de ochtend, wanneer vogels na de koude nacht het meest energie nodig hebben. Vul bij zodra de bak leeg is, maar laat geen overschot liggen dat vochtig kan worden.

3. 3

   Let op acceptatie

   Je merkt dat vogels het voer accepteren als het binnen een dag grotendeels verdwijnt en je meerdere soorten ziet langskomen. Blijft voer dagenlang liggen, controleer dan of het vochtig of beschimmeld is.

4. 4

   Sla voer droog op

   Bewaar zaden en noten in een afgesloten emmer of ton op een droge plek, buiten bereik van muizen. Vochtig voer schimmelt snel en is dan niet meer geschikt om te voeren.