Draadalgen in vijver: voorkomen en verwijderen

Je ziet groene, sliertige massa's drijven tussen je waterplanten of vastzitten aan de vijverbodem, soms in dikke bundels die aanvoelen als natte watten. Dat zijn hoogstwaarschijnlijk draadalgen, een algensoort die in lange, dunne draden groeit in plaats van als groene waas in het water. Ze ontstaan vooral door een overschot aan voedingsstoffen in combinatie met veel zonlicht en weinig waterbeweging. Je verwijdert ze het beste door ze handmatig weg te halen en daarna de balans in je vijver te herstellen, zodat ze niet snel terugkomen.

Draadalgen herkennen

Draadalgen bestaan uit lange, dunne draden die zich vervlechten tot een web. Je herkent ze aan de groene, slijmerige structuur die zich hecht aan waterplanten, stenen, filtermateriaal en de bodem. Vaak groeien ze in losse bundels die aan het wateroppervlak drijven of als een deken over de bodem liggen. Dat onderscheidt ze van eencellige algen, die het water juist troebel groen kleuren zonder zichtbare draden. Draadalgen voelen ruw of glibberig aan wanneer je ze tussen je vingers wrijft, en je kunt ze als een vochtige deken van de bodem tillen zonder dat ze uit elkaar vallen.

Waarom draadalgen ontstaan en hoe je ze voorkomt

• Te veel voedingsstoffen in het water, vooral stikstof en fosfor, vaak afkomstig van vissenvoer, bladafval of afspoelend regenwater uit de tuin
• Veel directe zon op het wateroppervlak, waardoor algen sneller groeien dan waterplanten die schaduw geven
• Onvoldoende waterbeweging, waardoor voedingsstoffen zich opstapelen in stilstaand water
• Te weinig waterdieren zoals slakken of vissen die algen actief opeten
• In het voorjaar en de vroege zomer nemen draadalgen vaak toe, omdat het water opwarmt terwijl waterplanten nog niet volgroeid zijn en dus nog weinig concurrentie bieden

• Een richtlijn die in vijverbeheer vaak wordt gebruikt is dat drijf- en oeverplanten samen ongeveer de helft van het wateroppervlak bedekken, zodat het water minder zon vangt
• Verwijder vissenvoerresten en afgevallen blad wekelijks in het groeiseizoen, zodat er niet extra fosfor en stikstof in het water komen
• Zet een pomp of fontein in werking zodat het water circuleert, vooral in kleine of ondiepe vijvers zonder natuurlijke doorstroming
• Houd het aantal vissen in verhouding tot het vijvervolume en overweeg waterslakken, die draadalgen mee opruimen
• Controleer bij aanhoudende algengroei de waterkwaliteit, vooral als je vermoedt dat er via de tuin veel voedingsstoffen inspoelen

Draadalgen verwijderen: stap voor stap

1. 1

   Verzamel de draden met een hark of borstel

   Gebruik een tuinhark, algenborstel of een stok waar je de draden omheen draait. Werk van de rand naar het midden, zodat je de losgemaakte algen makkelijk kunt opscheppen.

2. 2

   Schep de algen direct uit het water

   Vis de losgemaakte draden met een schepnet uit de vijver voordat ze weer zinken of afbreken in kleinere stukjes die lastiger te verwijderen zijn.

3. 3

   Werk in gedeelten

   Verwijder niet in één keer de hele vijver, maar behandel per dag een deel. Zo blijft de belasting op het water en de filter beperkt.

4. 4

   Spoel de draden af voor je ze composteert

   Spoel de opgeschepte algen kort af met vijverwater, zodat kleine waterdiertjes de kans krijgen terug in de vijver te vallen voordat je de rest op de composthoop legt.

5. 5

   Herhaal wekelijks in het groeiseizoen

   Controleer de vijver in het voorjaar en de zomer wekelijks op nieuwe groei en verwijder draden zodra je ze ziet, voordat ze uitgroeien tot dichte matten.

Lukt het niet om draadalgen met handmatig werk en een betere vijverbalans onder controle te krijgen, dan bestaan er biologische en chemische hulpmiddelen die specifiek voor vijvers met vis zijn ontwikkeld. Bij de biologische variant kun je denken aan bacterien- of enzympreparaten, die overtollige voedingsstoffen afbreken en meestal langzamer werken, maar met minder risico voor waterdieren. Bij de chemische variant gaat het vaak om algenbestrijders op basis van ijzer, die sneller werken maar niet bij elke vissoort of waterplant even veilig zijn. Controleer altijd het etiket op geschiktheid voor vijvers met vis en doseer nooit boven het voorschrift. Voor de meeste Nederlandse tuinvijvers is de combinatie van handmatig verwijderen en een betere balans de meest duurzame aanpak, omdat chemische middelen het probleem vaak niet structureel oplossen zolang de onderliggende oorzaak blijft bestaan. Herhaling voorkom je door de vijver in het groeiseizoen wekelijks te controleren en de voedingsstoffen die er binnenkomen structureel te beperken.