Hellingsgraad van terras en bestrating: hoe steil moet het zijn?

Een terras of pad heeft minimaal 1 tot 2 procent helling nodig om regenwater goed te laten afvoeren. Dat betekent 1 tot 2 centimeter hoogteverschil per meter lengte, aflopend van je huis of het hoogste punt naar een plek waar het water weg kan, zoals een border, drain, sloot of de openbare weg. Leg je minder helling aan, dan blijft water staan na regen en ontstaan plassen, algengroei en op termijn vochtproblemen tegen de gevel. Dit advies geldt voor een gewoon terras bij een woonhuis, een looppad in de tuin en een oprit, al verschilt het exacte percentage per situatie en grondsoort.

Hellingsgraad voor terras, pad en oprit

• Terras direct tegen de gevel: minimaal 1,5 tot 2 procent, dus 1,5 tot 2 cm per meter, aflopend van het huis af
• Los looppad verderop in de tuin: 1 tot 1,5 procent is meestal voldoende
• Oprit naar garage of straat: reken op 2 tot 3 procent, met een duidelijke aansluiting op een putje, goot of de berm
• Op kleigrond kies je liever de bovenkant van deze marges, omdat water minder snel de bodem intrekt. Op goed doorlatende zandgrond kan 1 procent al genoeg zijn

Nederland kent natte winters en regelmatig stevige buien, zeker in het najaar en de winter. Op zware kleigrond blijft de bovenste laag na regen vaak langer verzadigd dan op zandgrond, waardoor water minder snel wegzakt en de helling van de bestrating meer werk moet verzetten. Minstens zo belangrijk als het percentage is de richting: water moet altijd van de gevel af lopen, nooit ernaartoe, en ook niet zomaar het terrein van de buren op. Een groter terras met 1 procent helling voert water vaak sneller af dan een klein terrasje met 2 procent, simpelweg omdat er meer oppervlak is om het verval over te verdelen.

Helling meten en uitzetten bij de aanleg

1. 1

   Bepaal de afwateringsrichting

   Kies eerst waar het water naartoe moet, bijvoorbeeld een border, drain, kolk of de openbare weg, en zorg dat dit punt lager ligt dan de rest van het terras.

2. 2

   Zet start en eindpunt uit

   Plaats aan beide uiteinden van het terras of pad een paaltje en span daartussen een waterpas snoer, zodat je een horizontale referentielijn hebt.

3. 3

   Bereken het benodigde verval

   Vermenigvuldig de lengte in meters met het gewenste percentage. Een terras van 4 meter met 1,5 procent helling krijgt dus 6 centimeter hoogteverschil tussen begin en eind.

4. 4

   Werk het verval uit in de fundering

   Verwerk het hoogteverschil in de zandbed of funderingslaag, niet alleen in de tegels, zodat de helling overal gelijkmatig doorloopt.

5. 5

   Controleer met een rei en waterpas

   Leg tijdens het leggen regelmatig een rechte rei met waterpas over meerdere tegels om afwijkingen direct te corrigeren.

6. 6

   Test na de eerste regenbui

   Water mag nergens langer dan ongeveer een uur blijven staan. Blijven er plassen, dan is de helling op dat punt te gering of loopt het verkeerd af.

Bestaand terras: water blijft staan, wat nu

Blijft er op een bestaand terras water staan, kijk dan eerst waar precies: bij de gevel, in het midden of bij een bepaalde voeg. Water tegen de gevel wijst meestal op een terras dat naar het huis toe afloopt in plaats van ervan af, en dat is het punt dat om aandacht vraagt vanwege vocht in de muur. Een plas in het midden komt vaker door verzakte tegels op één plek, wat je kunt herstellen door dat vak op te nemen en de fundering opnieuw op hoogte te brengen. Op zeer natte, slecht doorlatende grond kan zelfs een helling van 2 procent onvoldoende zijn; in dat geval helpt een drainagebuis onder de rand van het terras vaak meer dan een nog grotere helling.